Komentarze biblijne
Rosz ha-Szana 2024 - Żydowski Nowy Rok
Rosz ha-Szana, co dosłownie oznacza głowę roku, to żydowski Nowy Rok. Z Miszny i Talmudu Babilońskiego dowiadujemy się, że świat został stworzony w ostatnich pięciu dniach miesiąca Elul. Adam i Ewa zostali stworzeni szóstego dnia stworzenia, który był pierwszym dniem miesiąca Tiszri – Rosz ha-Szana. Tak więc w…
Czytaj dalej… »
Hebrajski komentarz do Ewangelii na XXVI Niedzielę Zwykłą
Dzisiejsze czytanie z Ewangelii Marka zawiera krótką narrację o dialogu apostoła Jana z Jezusem oraz serię podanych przez Jezusa wypowiedzi pouczających. Kiedy słuchamy tego słowa, to w pierwszej chwili te dwie części wydają się być niepowiązane ze sobą. Dzisiejsze czytania liturgiczne dają nam klucz, aby uchwycić przesłanie tego fragmentu…
Czytaj dalej… »
Żydowski komentarz do Ewangelii na XXV Niedzielę Zwykłą
Dzisiejszy fragment z ewangelii Marka 9, 32-37 mówi o uczniach, którzy uważali siebie za wyjątkowych, ponieważ: zostali powołani bezpośrednio przez Jezusa, Jezus ich osobiście naucza, Jezus przebywa z nimi praktycznie nieustannie. Jednakże zamiast być wdzięcznymi za swoją uprzywilejowaną pozycję, starają się ją wzmocnić. W konsekwencji staje się to…
Czytaj dalej… »
Znaczenie żydowskiego miesiąca Elul – Król wychodzi na pola!
Elul to nazwa ostatniego miesiąca żydowskiego roku poprzedzającego Nowy Rok - Rosz haSzana. Elul jest znany jako miesiąc miłosierdzia i przebaczenia, w którym duchowo przygotowujemy się do okresu Wielkich Świąt. Tradycyjnie jest to czas osobistej introspekcji i skruchy. W ramach przygotowań do Rosz haSzana jest przeprowadzany głęboki proces…
Czytaj dalej… »
Hebrajski komentarz do Ewangelii na XXIV Niedzielę Zwykłą
Kiedy Izraelici utracili niezależność państwową po najeździe Babilończyków w 586 roku przed Chr., rozpoczął się trwający dwadzieścia sześć wieków okres, w którym praktycznie nie posiadali własnego niezawisłego państwa, z wyjątkiem stosunkowo krótkiego czasu rządów Hasmoneuszy. W czasie, gdy Jezus rozwijał swoją publiczną działalność, tendencje narodowowyzwoleńcze wśród Żydów będących wówczas…
Czytaj dalej… »
Żydowski komentarz do Ewangelii na XXIII Niedzielę Zwykłą
Czytanie z Ewangelii Marka 8 września (Mk 7, 31-37) mówi nam o Jezusie, który podróżuje po północnej części Ziemi Świętej i uzdrawia ludzi: „Stamtąd podążył Jezus dalej i przyszedł nad Jezioro Galilejskie. (…) Położyli ich u nóg Jego, a On ich uzdrawiał” (Mt 15, 29-30). Jaka jest historia…
Czytaj dalej… »
Hebrajski komentarz do Ewangelii na XXII Niedzielę Zwykłą
Scena z dzisiejszej Ewangelii podejmuje bardzo ważny temat: stosunek Jezusa do rzeczy nieczystych, rzeczy powszechnie w czasach Jezusa uważanych za nieczyste. Oto uczniowie Jezusa jedzą posiłek nieobmytymi rękami. Faryzeusze, którzy również są gośćmi Jezusa, obruszają się: jak oni mogą tak robić… Nie chodzi tu o nieumyte przed posiłkiem…
Czytaj dalej… »
Żydowski komentarz do Ewangelii na XXI Niedzielę Zwykłą
Określenie „syn człowieczy” pojawia się wielokrotnie w Ewangeliach i wyraźnie nawiązuje do jego użycia w szerszej tradycji żydowskiej, gdzie miało ono trzy różne znaczenia. Po pierwsze, w Księdze Jeremiasza (49, 18. 33, 50, 40. 43) „syn człowieczy” lub „syn Adama” oznacza ogólnie „mężczyznę” lub wszystkich ludzi. To samo oznacza…
Czytaj dalej… »
Hebrajski komentarz do Ewangelii na XX Niedzielę Zwykłą
Komentowany tekst jest częścią większej całości, na którą składają się wersety od 22 do 59 szóstego rozdziału czwartej Ewangelii. W tradycji chrześcijańskiej tekst ten określamy mianem Mowy Eucharystycznej. Choć ułożona w formę dialogu ma charakter mowy objawieniowej, która odkrywa przed nami Boże tajemnice. W komentowanym fragmencie użyta zostaje ważna…
Czytaj dalej… »
Dzień Tisza be-Aw
Tisza B'Aw oznacza prosto mówiąc "dziewiąty dzień miesiąca Aw". Samo w sobie nie brzmi to szczególnie wymownie, jednakże ta data zawsze była niepomyślna w historii żydowskiej. Jest to dzień narodowej tragedii w żydowskim kalendarzu. Zgodnie z tradycją judaizmu jest to data, w której miało miejsce pięć konkretnych narodowych katastrof,…
Czytaj dalej… »
Żydowski komentarz do Ewangelii na XIX Niedzielę Zwykłą
Następujące myślenie o Żydach może wydawać się czymś normalnym: „Co jest z nimi nie tak, że tak ciągle narzekają?” Rzeczywiście w Biblii Hebrajskiej istnieje długa tradycja „narzekania” lub „szemrania”. Septuaginta używa tego samego greckiego słowa, które widzimy w tej Ewangelii aż pięć razy, aby powiedzieć o tym, jak synowie…
Czytaj dalej… »
Hebrajski komentarz do Ewangelii na XVIII Niedzielę Zwykłą
W Ewangelii Janowej mowa dziś o Jezusie, który nad jeziorem Kinneret, czyli Jeziorem Galilejskim, dokonuje profetycznego znaku błogosławieństwa pięciu chlebów i dwóch ryb, i karmi nimi pięć tysięcy głodnych ludzi. Następnie pozwala się odnaleźć na przeciwległym brzegu, w Kafarnaum, gdzie próbuje ich doprowadzić do odkrycia głębszego sensu tego znaku.…
Czytaj dalej… »
Żydowski komentarz do Ewangelii na XVII Niedzielę Zwykłą
Czytanie na siedemnastą niedzielę zwykłą to Ewangelia św. Jana 6, 1-15. Jest to Janowa wersja tego, co nazywamy „nakarmieniem pięciu tysięcy”. Ta historia jest jedynym cudem przedstawionym we wszystkich czterech Ewangeliach. Mamy w nim tematy dotyczące płci, wojska, tradycji żydowskiej i misji Jezusa. W pierwszej kolejności płeć: tytuł „nakarmienie…
Czytaj dalej… »
Komentarz do Ewangelii na XVI Niedzielę Zwykłą
Jest czas urlopów. Wielu z nas wyjechało daleko od całorocznej codzienności, wyłączyło służbowe numery telefonów, a skrzynce mailowej nakazało informować, że do tego a tego dnia adresat jest „not available”. Dzisiejsza Ewangelia mówi nam, że i Jezus wraz ze swoimi uczniami udają się na „urlop”. „Pójdźcie wy sami osobno…
Czytaj dalej… »
Żydowski komentarz do Ewangelii na XV Niedzielę Zwykłą - Rabbi Oded Peles
Czytanie z Ewangelii Marka (Mk 6,10) przypomina tekst z Ewangelii Mateusza (Mt 10,12-13). Jezus daje następujące wskazówki swoim uczniom: „Wchodząc do domu, przywitajcie go pozdrowieniem. Jeśli dom na to zasługuje, niech zstąpi na niego pokój wasz; jeśli zaś nie zasługuje, niech pokój wasz powróci do was!” Witanie ludzi w pokoju,…
Czytaj dalej… »
Komentarz do Ewangelii na XIV Niedzielę Zwykłą
Na kanwie Ewangelii o Jezusowej wizycie w synagodze w rodzinnym Nazarecie wysnujmy trzy refleksje. Po pierwsze, zapewne przypomniały się Jezusowi lata dzieciństwa i epizody związane z tą synagogą. W czasach Chrystusa chłopcy pobierali nauki w szkole. Była to zasadniczo szkoła przy synagogalna. Naukę rozpoczynano w wieku pięciu lat. Przez…
Czytaj dalej… »
Przykazanie cicit: od czasów Jezusa do dnia dzisiejszego
W Ewangelii Marka 5 czytamy o kobiecie, która przez wiele lat cierpiała na krwotok. Została uzdrowiona, gdy dotknęła rąbka szaty Jezusa. Rąbek szaty nie jest przypadkowym opisem. W czasach Jezusa w Jerozolimie i żydowskich miastach na północy kraju panował zwyczaj przestrzegania biblijnego przykazania cicit / frędzli na rąbku szaty.W Księdze…
Czytaj dalej… »
Uciszenie burzy na jeziorze - XII Niedziela Zwykła
Pismo języka hebrajskiego w jakim powstała Biblia Starego Testamentu posiadało jedynie spółgłoski. Podobnie tekst grecki Nowego Testamentu był zapisem ciągłym, bez znaków interpunkcyjnych. Dla właściwego odczytania treści zapisanej, czytelnik musiał być w relacji z kimś, kto znał intencję twórcy tego tekstu. Dlatego Ezdrasz wprowadził zwyczaj publicznego czytania Tory wraz…
Czytaj dalej… »
Przypowieść o ziarnku gorczycy - XI Niedziela Zwykła 2024
Słowo „przypowieść” pochodzi od dwóch greckich słów. Para jak w przypadku czegoś równoległego oznacza zestawienie dwóch rzeczy obok siebie; balo oznacza rzucać lub rzucić. Tak więc przypowieści łączą w sobie te dwa obrazy. Badając możliwe powiązania między przypowieścią a naszym życiem odkrywamy nowe rzeczy zarówno o Królestwie Bożym, jak…
Czytaj dalej… »
Szawuot - Święto Żniw
Nie przesadzając, Szawuot to moment, na który wszyscy czekaliśmy. Dokładnie od Paschy odliczamy czas aż do tej chwili. Księga Kapłańska 23 i Księga Powtórzonego Prawa 16 mówią nam kiedy ma się odbyć święto Szawuot. Od czasu Paschy Bóg mówi: „Odliczysz siedem tygodni.... będziesz liczył do dnia po siódmym szabacie,…
Czytaj dalej… »
Egzorcyzmy Jezusa. Komentarz na X Niedzielę Zwykłą
Scena, którą opowiada dzisiejsza Ewangelia ma miejsce w Kafarnaum, gdzie Jezus odwiedza dom Szymona i Andrzeja. Na widok gromadzących się tłumów zaniepokojona rodzina próbuje Go powstrzymać, obawiając się, że odszedł od zmysłów (Mk 3, 21). Być może boją się, że uzdrawiający Jezus działa pod wpływem demonicznego ducha. Ich obawy…
Czytaj dalej… »
Boże Ciało - Żydowski komentarz do Ewangelii
W święto Bożego Ciała, czyli w uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, czytaniem z Ewangelii jest oczywiście ustanowienie Eucharystii podczas Ostatniej Wieczerzy. Myślę, że moje pytanie tutaj jest naprawdę podstawowe: dlaczego właśnie chleb i wino? Chleb podobnie jak wino ma wiele znaczeń. Ale chleb i wino razem? Dlaczego nie…
Czytaj dalej… »
Co Stary Testament mówi o Trójcy Świętej?
Wyrażenie „Trójca Święta” nie występuje dosłownie w Starym Testamencie, ale to nie oznacza, że nie ma tam mowy o Bogu w Trójcy Świętej – pisze w komentarzu dla Centrum Heschela KUL na Niedzielę Trójcy Przenajświętszej 26 maja ks. Paweł Rytel-Andrianik, biblista i publicysta, kierownik sekcji polskiej Radia Watykańskiego i serwisu Vatican…
Czytaj dalej… »
Uroczystość Zesłania Ducha Świętego
Czytanie na niedzielę Pięćdziesiątnicy z Dziejów Apostolskich 2,2 w wersji hebrajskiej brzmi: "W dniu, w którym się dopełniło siedem tygodni, wszyscy znajdowali się razem na tym samym miejscu". Pięćdziesiątnica w języku hebrajskim to Szawuot, co dosłownie oznacza "Tygodnie" – jest to nazwa święta, w którym zgodnie z żydowską tradycją…
Czytaj dalej… »