Z okazji Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w gmachu płockiej kurii zaprezentowano unikatową wystawę „Płockie judaika”. Pracownicy Muzeum Mazowieckiego w Płocku, pod kierownictwem Barbary Rydzewskiej, zgromadzili cenne zabytki dokumentujące wielowiekowe życie społeczności żydowskiej w mieście. Do 15 kwietnia zwiedzający mogą też podziwiać rzadko eksponowany XIII-wieczny akt lokacyjny Płocka.
Dwie opowieści o płockich Żydach
Ekspozycja jest efektem szerokiej współpracy między instytucjami, które przechowują zabytki będące spuścizną po płockich Żydach. Barbara Rydzewska z Muzeum Mazowieckiego wyjaśnia w rozmowie z Heschel Center News, że wraz z dr. Magdaleną Bilską-Ciećwierz oraz Katarzyną Stołowska-Fus nadały tej ekspozycji kształt, który tworzy dwojaką opowieść.
Pierwszy człon wystawy jest ściśle związany z religią i tradycją żydowską, natomiast drugi odnosi się do historii i życia płockich Żydów na przestrzeni wieków. W części sakralnej wzrok przyciągają judaika używane w Płocku. "To Tora, meil, jad i rzeczy związane ze świętami żydowskimi" – mówi dr Magdalena Bilska-Ciećwierz.
Życie codzienne i przerwana historia
Wystawa pokazuje także życie społeczności żydowskiej do 1939 roku, prezentując projekty wielkiej i małej synagogi oraz artefakty związane z handlem i szkolnictwem. Ważnym punktem jest postać Alfreda Blaja, znanego kupca i radnego miejskiego. "W czasie II wojny światowej musiał się ukrywać. Mamy cały zespół dokumentów, de facto fałszywych, ale pozwoliły mu przetrwać wojnę" – dodaje dr Magdalena Bilska-Ciećwierz. Zasadniczą część wystawy stanowią judaika z XIX i XX wieku.
Tragiczny rozdział historii Płocka znaczą zabytki mówiące o Zagładzie i wysiedleniu Żydów z Płocka w 1941 roku. Narrację kończą fotografie przedstawiające cmentarz żydowski w Płocku i pomnik, który upamiętnia żydowskie ofiary II wojny światowej.
Unikatowy dokument
Wyjątkową atrakcją jest akt lokacyjny Płocka z 1237 roku, który bardzo rzadko opuszcza archiwum diecezjalne. Dokument został wystawiony przez biskupa płockiego Piotra I. Przechowywany w Archiwum Diecezjalnym w Płocku jest prawdopodobnie jedynym z zachowanych w Polsce dokumentów lokacyjnych miasta na prawie polskim z okresu pierwszej połowy XIII wieku. Jest to również ważne świadectwo obecności Żydów w mieście, gdyż znajduje się w nim informacja o studni żydowskiej, która była jednym z punktów wyznaczających ówczesne granice miasta.
_______
Heschel Center News/ Karol Darmoros