CENTRUM RELACJI KATOLICKO-ŻYDOWSKICH IM. ABRAHAMA J. HESCHELA KATOLICKI UNIWERSYTET LUBELSKI JANA PAWŁA II

kategorie: [ Heschel Center News ]

Heschel Center News: Ocalmy pamięć o Sprawiedliwych, Ocalonych i Ofiarach w naszej okolicy

Regina i Tadeusz  Karczmarczyk w środku wnuczek Aidy Midzinski uratowanej przez  rodzinę  Karczmarczyk, fot. Archiwum Rodziny Kaczmarczyk
Regina i Tadeusz Karczmarczyk w środku wnuczek Aidy Midzinski uratowanej przez rodzinę Karczmarczyk, fot. Archiwum Rodziny Kaczmarczyk
[otwórz w pełnym rozmiarze]

Najliczniejsze grono Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata upamiętnionych przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie, to Polacy. Jednak tak niewiele osób na świecie ma tego świadomość. Co więcej – niewielu Polaków zna historie swoich bohaterów oraz polskich Żydów, ratowanych od zagłady i tych, którzy mieszkali w tych samych miejscowościach. Centrum Heschela KUL rozpoczyna projekt „Sprawiedliwi, Ocaleni, Ofiary”, aby nowym pokoleniom opowiedzieć historię tych ludzi.

Sylwester Rytel-Andrianik jeździ od miejscowości do miejscowości w Polsce, rozmawia z ludźmi, odnajduje cmentarze. A na nich groby Sprawiedliwych, których nie ma już wśród nas. Pyta miejscowych, osoby starsze, które może jeszcze pamiętały bohaterów, którzy ryzykując życie swoje i swoich rodzin ratowali żydowskich sąsiadów, a czasem i nieznajomych, przed zagładą ze strony niemieckiego okupanta. Odkrywa także losy ludności żydowskiej w danej miejscowości.

Dziś w związku z upływem czasu i odchodzeniem świadków historii, ludzie ci i ich szlachetne świadectwa odchodzą w zapomnienie. Podobnie jak historie tych, których ocalili. Zapominamy także o tych, którzy ratowali żydowskich braci i – wraz z nimi – ponieśli za to najwyższą ofiarę ze swego życia.

Centrum Heschela KUL zaprasza wszystkie osoby dobrej woli, które mogą służyć informacjami o Sprawiedliwych, Ocalonych oraz o Ofiarach do kontaktu oraz przekazania wiedzy i udzielenia pomocy w realizacji projektu. Można dzwonić na nr tel. 884867811 (w godzinach od 9.00 do 18.00) lub na email heschel.center@kul.pl.

HCN03
Grób Tadeusza Karczmarczyka, fot. Sylwester Rytel-Andrianik

„Z pierwszych rozmów wynika, że społeczność lokalna i rodziny i są bardzo zainteresowane upamiętnieniem bohaterów z danego regionu” – mówi Sylwester Rytel-Andrianik.

Istnieje pilna potrzeba, by w świadomości młodych pokoleń Polaków nie zatarła się pamięć o bohaterach, którzy własnym życiem dali przykład najwyższej miłości braterskiej wobec bliźnich oraz o polskich Żydach, którzy mieszkali w tych samych miejscowościach. Z pierwszych rozmów wynika, że rodziny są bardzo zainteresowane upamiętnieniem. 

Jest to tym bardziej istotne, iż na świecie rozprzestrzenia się narracja pomijająca tę ważną kartę w dziejach polskiego narodu. Umocnienie w młodym pokoleniu prawdziwego przekazu, pozwoli nie tylko zachować pamięć o bohaterskich czynach Polaków i losach ludności żydowskiej w czasie Holokaustu, ale także pomoże ochronić pamięć narodową przed fałszywymi narracjami i fake newsami.

Dlatego Centrum Relacji Katolicko-Żydowskich im. Abrahama Joshuy Heschela Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II prowadzi projekt pt. „Sprawiedliwi, Ocaleni, Ofiary: Uhonorować przeszłość – kształtować przyszłość”.

Projekt ma na celu przypomnienie młodemu pokoleniu wspólnej wielowiekowej historii społeczności polskiej i żydowskiej mieszkającej na terenie Polski. Stworzenie miejsc pamięci. 

Aby dotrzeć z przekazem do młodego pokolenia potrzebne są działania angażujące młodych, edukacyjno-formacyjne z mocnym przekazem multimedialnym w języku polskim i angielskim, który najpowszechniej dociera obecnie do młodego pokolenia. 

W ramach projektu Centrum Heschela KUL odnajduje miejsca, w których żyli Sprawiedliwi, Ocaleni i Ofiary zagłady. Sprawdzane i spisywane są ich historie, aby ukazać je poprzez środki społecznego przekazu szerokiemu gronu osób. Przygotowywane są materiały wideo, zdjęcia i podcasty.

Przeszkoleni edukatorzy prowadzić będą także zajęcia z młodzieżą szkolną w danych miejscowościach, aby przekazać umykającą wiedzę młodemu pokoleniu. Co więcej, to następnie młodzież będzie zachęcana do zgłębiania historii swoich lokalnych bohaterów, poznania losów ludności żydowskiej, do dbania o ich mogiły i do dawania świadectwa innym.

Organizowane będą w tych miejscach okolicznościowe wydarzenia, jak składanie kwiatów przez młodzież i umieszczenie informacji na lokalnych trasach turystycznych.

---------

Heschel Center News, Wojciech Rogacin

HCN02
Grób Tadeusza Karczmarczyka, fot. Sylwester Rytel-Andrianik
opublikowano: 29 kwietnia 2026